Yeni atanan Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) Başkanı Dr. Mehmet Öz, sağlık hizmetlerinde yapay zeka (YZ) avatarlarının kullanımını savunan açıklamalarıyla tepki topladı. İlk personel toplantısında, YZ avatarlarının saatlik maliyetinin 2 dolar olduğunu, insan doktorlara kıyasla 50 kat daha ucuz olabileceğini belirten Öz, bu teknolojinin sağlık erişimini artıracağını ve idari işleri optimize edeceğini öne sürdü. Ancak hem sağlık çalışanları hem de hastalar, “robot doktor” fikrine temkinli yaklaşıyor.
Maliyetten Tasarruf mu, Kaliteden Ödün mü?
Öz, YZ avatarlarının makine öğrenimi sayesinde hasta verilerini hızla analiz edebileceğini ve kronik hastalık yönetimi gibi alanlarda insanlara destek olabileceğini vurguladı. Özellikle kırsal bölgelerdeki sağlık hizmeti açığını kapatmak için bu teknolojinin kritik olduğunu savundu. CMS’in yeni vizyonunda, yapay zekanın reçete takibi ve randevu sistemleri gibi idari süreçleri de düzenleyeceği ifade edildi.
Ancak hemşire sendikaları ve hasta dernekleri, yapay zekanın empati ve klinik deneyim gerektiren alanlarda yetersiz kalacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Bir hemşirelik birliği temsilcisi, “nitelikli tıbbi bakım (uzmanlık ve klinik deneyim gerektiren tedavi süreçleri), yapay zekanın algoritmalarına indirgenemez. İnsan teması, tedavinin temelidir” diyerek tepki gösterdi. Hastalar ise anketlerde, özellikle teşhis ve tedavi süreçlerinde insan doktorlara güven duyduklarını belirtiyor.
Teknoloji Odaklı CMS Vizyonu ve Eleştiriler
Öz’ün liderliğindeki CMS’in, Medicare Advantage planlarını genişletme ve Medicaid bütçesinde kesinti yapma ihtimali de tartışmaları alevlendiriyor. Demokrat senatörler, Öz’un geçmişteki “alternatif tıp” savunuculuğunu ve özel sağlık sigortası şirketleriyle bağlarını eleştirirken, bazı uzmanlar YZ vurgusunun “özel sektör çıkarlarına hizmet edeceğini” öne sürüyor.
Öte yandan, yapay zekanın radyoloji raporlaması gibi alanlarda başarılı olduğunu vurgulayan destekçiler, teknolojinin hekimlerin iş yükünü azaltabileceğini savunuyor. Öz de bu görüşe katılarak, “YZ asistanlar, sağlık çalışanlarının hasta odaklı zamanını artıracak” ifadelerini kullandı.
Ne Olacak?
Tartışmalar sürerken, CMS’in önümüzdeki aylarda YZ pilot projeleri için fon ayırması bekleniyor. Ancak uzmanlar, hasta mahremiyeti, algoritmik önyargılar ve düzenleyici boşluklar gibi risklere dikkat çekerek, “Teknoloji ancak insan merkezli bir yaklaşımla işe yarar” uyarısı yapıyor.
